Ürün Tipine Göre Prodüksiyon Rehberi: Adım Adım Planlama

Prodüksiyon Nedir, Ne Değildir?

Bir video çekimi planlıyorsunuz. Ekipman listesi hazır, ekip belli, lokasyon seçilmiş. Peki ürün tipiniz ne? Bu soruyu es geçenler, prodüksiyon sürecinin yarısında geri dönmek zorunda kalıyor. Çünkü bir kozmetik ürünü için hazırladığınız set düzeni, elektronik bir cihaz için tamamen işlevsiz kalabiliyor.

Prodüksiyon kavramını çoğu kişi "çekim yapmak" olarak algılıyor. Teknik olarak bu doğru değil. Prodüksiyon, ön hazırlıktan son teslimata kadar tüm üretim sürecini kapsıyor. Şimdi burada bir duralım: Ürün tipine göre bu sürecin nasıl değiştiğini anlamadan, etkili bir içerik üretmeniz mümkün değil.

Ürün Kategorileri Prodüksiyon Yaklaşımını Nasıl Belirler?

Gıda, tekstil, teknoloji, kozmetik... Her kategorinin kendine özgü çekim dinamikleri var. Gıda prodüksiyonunda zamana karşı yarışıyorsunuz; o dondurma eriyecek, o sos soğuyacak. Teknoloji ürünlerindeyse detay çekimleri ve ekran yansımaları baş belası.

Gıda ve İçecek

Stüdyoda çalışırken en stresli kategori bu. Isı, nem, ışık hepsi ürünü etkiliyor. Food stylist'ler genelde çekim için ayrı "dublör" ürünler hazırlıyor. Gerçek yemeği fotoğraflamak romantik bir fikir ama pratikte çoğu zaman işe yaramıyor.

Tekstil ve Moda

Kumaşın dokusu, düşüşü, renk geçişleri... Bunları doğru yansıtmak için soft box aydınlatma şart. Sert ışıkla çekilen tekstil fotoğrafları ucuz görünüyor, nokta.

Elektronik ve Teknoloji

Yansıma kontrolü burada her şey demek. Polarize filtreler ve siyah kartlar olmadan profesyonel bir teknoloji çekimi yapmanız zor. Ekran içerikleri genelde post-prodüksiyonda ekleniyor çünkü canlı ekran çekimi pek çok soruna yol açıyor.

Prodüksiyon Planlamasında En Sık Yapılan Hata

Bütçe hesaplamadan önce konsept belirlemek. Bu kulağa mantıklı geliyor değil mi? Önce ne yapacağımızı bilmeliyiz, sonra ne kadara mal olacağını hesaplarız. Ama gerçek dünyada bu yaklaşım projeleri batırıyor.

Pratikte gördüğümüz kadarıyla, önce bütçe aralığını netleştirmek gerekiyor. Neden? Çünkü sınırsız bütçeyle sınırsız konsept üretebilirsiniz. Ama 10.000 TL'niz varsa, bazı fikirleri baştan elemek zorundasınız. Bu sizi odaklı tutar.

Ürün video çekimi hizmeti alırken dikkat edilmesi gereken detaylar ayrı bir konu ama planlama aşamasında bütçe-konsept dengesini kurmak kritik.

Fiziksel ve Dijital Ürünler İçin Farklı Yaklaşımlar

Fiziksel ürünlerde dokunulabilirlik hissi yaratmak istiyorsunuz. Dijital ürünlerde ise kullanım deneyimini aktarmak öncelik. İkisi tamamen farklı diller konuşuyor.

Fiziksel ürün çekimlerinde güncel format standartlarına dikkat etmek gerekiyor. Özellikle televizyon reklamları veya broadcast içerikler için PAL formatının teknik gereksinimleri hâlâ geçerli. 25 fps, belirli renk alanları... Bunları göz ardı etmek, yayın aşamasında sorun demek.

Dijital ürünler içinse ekran kayıtları ve animasyonlar öne çıkıyor. Bir mobil uygulama tanıtımında gerçek el hareketleri mi kullanmalı, animasyon mu? Bence gerçek eller daha samimi duruyor ama animasyonlar daha kontrollü. Tercihiniz hedef kitlenize bağlı.

Sosyal Medya İçin Prodüksiyon: Platform Farkları

Instagram'da kare format hâlâ güçlü. TikTok dikey video istiyor. YouTube yatay seviyor. Aynı ürün, üç farklı format demek üç farklı çekim planı demek mi? Çoğu ajans bunu yapmıyor ama yapmalı.

Türk kullanıcıları için hazırlanan içeriklerde dikkat süresi özellikle kısa. İlk 2 saniyede ürünü göstermezseniz kaydırılıyorsunuz. Bu gerçeği kabul etmek, prodüksiyon planlamasını kökten değiştiriyor.

• Instagram Reels: Dikey, 9-15 saniye, hook ilk karede
• TikTok: Dikey, organik his önemli, over-produced içerikler tutmuyor
• YouTube: Yatay, detaylı anlatım mümkün, açılış sekansı kritik
• Türk hesapları için: Kısa, metin destekli, ses kapalı izlenebilir

Dikkat çekici reklam kurgusu oluştururken bu platform farklılıklarını baştan hesaba katmak gerekiyor.

Bütçeye Göre Prodüksiyon Senaryoları

Herkes A sınıfı prodüksiyon istediğini söylüyor. Ama bütçeler genelde C sınıfı. Bu bir eleştiri değil, gerçekçilik.

Düşük bütçede ne yapılır? Tek lokasyon, minimal ekip, doğal ışık. Pixor Dijital gibi deneyimli ajanslar bu kısıtlamaları avantaja çevirebilir. Çünkü kısıtlama yaratıcılığı tetikler, en azından bazen.

Orta bütçede ne yapılır? Stüdyo kullanımı, profesyonel aydınlatma, temel post-prodüksiyon. Çoğu e-ticaret markası için bu seviye yeterli.

Yüksek bütçede ne yapılır? Çoklu lokasyon, oyuncu kadrosu, gelişmiş post-prodüksiyon, ses tasarımı. Yüksek izlenme için pahalı prodüksiyon şart mı sorusu ayrı bir tartışma konusu ama kalite algısı için bazen gerekli.

Teknik Detaylar: Çözünürlük, Format, Codec

4K artık standart mı? Evet ve hayır. Sosyal medya içerikleri için 4K çoğu zaman gereksiz dosya boyutu demek. Ama arşiv değeri düşünülürse, çekimi 4K yapıp teslimatı 1080p yapmak mantıklı.

Prodüksiyon sürecinde teknik standartlar yaratıcılığı kısıtlamaz, aksine özgürleştirir. Kuralları bilmek, onları ne zaman kıracağınızı da bilmek demektir.- Francis Ford Coppola, MasterClass

Codec seçimi teslimat kanalına göre değişmeli. H.264 hâlâ en yaygın ama H.265 dosya boyutunu yarıya indiriyor. ProRes ise post-prodüksiyon için altın standart olmaya devam ediyor.

Prodüksiyon Takvimi Nasıl Oluşturulur?

Geriye doğru planlama yapın. Yayın tarihi belirli, oradan geriye gidin. Post-prodüksiyon ne kadar sürer? Çekim günü kaç saat? Ön hazırlık kaç gün?

Çoğu projede gördüğümüz hata: Ön prodüksiyona yeterli zaman ayırmamak. Çekim gününde her şeyin hazır olması için öncesinde ciddi bir hazırlık şart. Set tasarımı, ürün temizliği, ekip briefingi...

E-ticarette profesyonel ürün fotoğraflarının satışa etkisi düşünüldüğünde, bu hazırlık süresini kısmak riskli bir karar.

Prodüksiyon planlaması düz bir çizgi değil. Revizyon turları, onay süreçleri, beklenmedik sorunlar... Bunlar için tampon süre bırakmak profesyonellik işareti. Pixor Dijital ekibiyle çalışırken genelde minimum iki revizyon turu plana dahil ediliyor; bu da son teslimatta sürpriz yaşanmaması için kritik.

Son bir not: Mükemmel plan diye bir şey yok. Ama iyi bir plan, sorunları erken görmenizi sağlar. Kötü bir plan ise çekim gününde panik demek. Hangisini tercih edersiniz?